SEMAR MBABAR JATIDHIRI – Ki Timbul Hadi Prayitno

:Ana teja sumorot sundhul ing ngawiyat tak prepegi ilang wujuding teja, ana wong bagus!! Wong bagus, ngakua sapa jeneng, sapa jeneng, ngendi omah!!

:Ora mangkana pitakonmu ngampyak kaya wong njala, nggetak kaya wong nggusah manuk. Genti aku takon ngendi dhangkamu, sapa pracekamu.

:Babo!! Takoni durung njawab, teka njunjung dhangka, njunjung buta  !!

:Ora katon widadari ing ngarepanku, buta sayekti papane dhangka.

:Senajan aku buta, nanging aku dudu buta sembarangan nanging buta abdining ratu.

:Ratu ngendi ngewulake wong kaya kowe?!

:Andhelen saka negara Manik Imantaka, Ditya Cengklong Puspitanala. Kowe sapa gus?!

:Satrya saka Yawastina, Bambang Sidapeksa kekasihku . . . . . .

Para rawuh sutresnaning ringgit purwa. SAmenika kula aturaken audio saking dhalang ingkang mesthi panjenengan tresnani, mliginipun panjenengan ingkang remen kaliyan ringgit purwa gagrak Mataraman. Ki Timbul Cerma Manggala

Pagelaran ringgit purwa menika kagelar ing kalanipun pemerintahan republik kita taksih salebeting era orde baru. Lha ing mriki, ingkang kagungan kersa menika partai politik penguwaos negeri nalika semanten. Mila mboten bab ingkang aneh, ringgit menika senajana lampahan baku utawi pakem, nanging ing mrika mriki nyrempet propaganda pemerintah ingkang ing wanci rumiyin taksih nedhengipun njembar wiyaraken werdining dhasar negari kita, murih saged waradin katanem ing nglebeting sanubari rakyat Indonesia.

Semar Mbabar Jatidhiri, kalampahan nalika jamanipun sampun dumugi ing jaman sasampunipun lampahan Baratayuda, utawi jaman KalilMataya. Mila para pamiarsa ingkang kepengin mersudi undhaking pengertosan bab jaman wayahipun para Pandhawa, saged tumut sinau lampahan ingkang dipun prangguli para wayah Pandhawa ing Negari Yawastina utawi rumiyin kawastanan Nagari Ngastina.

Nagari tetilaran eyang-eyangipun sampun karebat, nanging kathah para mengsah turun bebuyutan, lumintu anggenipun damel giri-godha. Panggodha wonten ingkang tumindak mbidung api rowang, lan kathah ugi  ingkang blak kotang terus terang.

Cariyosipun, nalika semanten Prabu Parikesit nampi wangsiting jawata, menawi Negari Yawastina ingkang senajana katiti jroning katentreman,  nanging wonten titikan, salebeting katentreman wonten pletiking latu ingkang sawanci-wanci saged mangalad ngobar negari. Mila Prabu Parikesit tekung ing samadi sasampunipun bibar pasewakan. SAlebeting muja brata, Prabu Parikesit nampi wangsiting dewa, negari saged kalis ing rubeda menawi saged mboyongi wangsul Ki Lurah Semar Badranaya ingkang sampun sawetawis wekdal mboten ketingal marak seba.

Kadi sinambering gelap tuna, Prabu Parikesit enget menawi jimat urip kekasihing para eyangipun ingkang dangu mboten ketingal Sasampunipun wudar saking semadi lajeng mendra saking praja nyarirani pribadi ngupadi wulu cumbu jimat urip pamong sejati, inggih menika Kyai Semar Badranaya

Senajana nalikanipun ing Pasewakan sampun ngutus rayinipun,  inggih menika wayah Raden Sadewa utawi putranipun Raden Saluwita ingakang nami Bambang Sidapeksa.  Nanging amargi saking wangsit menika, Prabu Parikesit parikedah linggar saking Praja. Ingering Negari kapasrahaken rumiyin kaliyan Patih njawi Raden Dwara- Putra Raden Samba, lan Patih nglebet, Raden Danurwenda – Putra Raden Antareja. mboten kantun kaembanan dening eyangipun inggih punika Resi Curiganata sepuhipun Resi Jaladara.

Sesarengan ing wanci, Raden Sidapeksa sowan ing Pertapan Kendhalisada papanipun Resi Mayangkara saperlu najihaken ing pundi dununging Jimat urip Pamong sejati. Lan Prabu Parikesit ugi tindak sarira tunggal ngupadi dununging pawongan ingkang sami.

Jengkaripun Prabu Parikesit nyata ndadosaken mengsah salebeting kemul kados dene angsal kalodhangan mbidhung damel kisruh tetreming negari. Putra Raden Jayadrata ingkang ing wadagipun teluk kaliyan Prabu Parikesit, nyatanipun namung tumindak lelamisan.

Ugi, wayahipun Prabu Puntadewa -turun Raden Pancawala- inggih menika Prabu Pancakusuma, ingkang samangke ngedhaton ing Pancala utawi Cempala, kagugah rasanipun, sasampunipun kablithuk-kaapus krama dening parampara Yawastina- Gajaktisura-, turun Kurawa sanesipun lajeng tumut wontening umyeging kisruh.

Nalika samanten Gajaktisura sampun kelampahan urub-urub damel kobaring swasana. Narka menawi ingkang rayi Prabu Parikesit mboten kuwasi ngasta bawat rentengin negari, kapriksan dening Prabu Pancakusuma. Nebah jaja tanpa sengaja, Prabu Pancakusuma. Nanging ambegipun Prabu Pancakusuma ingkang kadunungan pusaka tetilaranipun ingkang eyang wujud sangsangan robyong. Sanalika jleg dados brahala sagunung anakan. Triwikrama Prabu Pancakusuma. Tri tegesipun tiga, wikrama jangkah. Bebasan namung tigang jangkah, wujuding brahala kuwawi muteri jagad. Ngamuk punggung wekasan saking iguh pretikelipun Resi Curiganata, paranpara Yawastina mundur palarasan.

Kocapa Prabu Parikesit ingkang lagya milang miling kaya jangkung. Priksa soroting teja ngganther sasada lanang. Mboten kewran lamun menika tejaning Kyai Badranaya, sigra marepegi dunungipun kang lungguh mengngkruk-mengkruk. Ing mriku para kadang wayah Pandhawa sami kempal midhangetaken Kyai Semar anggenipun mbabar jati dhirining bangsa. Pancasila!!

Sepindhah malih. pagelran menika dipun adani kangge mengeti 50 tahun Indonesia Merdhika. Manggen wonten ing palataran ngajeng gedhong DPP Golkar Slipi ing Sabtu Pon, 3 Juni 1995. Janipun taksih tebih saking ulang tahun Kamardhikan.

Para rawuh, gelaran ringgit purwa menika kairing Karawitan saking Swasta Widya, kanthi pesindhen, Nyi Ngatirah, Nyi Nurani, Nyi Surani lan Nyi Djuminah. Sinaosa kaset sampun rapuh lan sebagian sampun nyuwanten flutter. Nanging semantena, seserepan ingkang kita pikoleh saking pagelaran Ki Timbul menika saged nambahi pangertosan tumraping era post Baratayuda utawi jaman Kalimataya.

Gandheng kaset menika ugi karekam MONO, ing garapan melahi kaset no 2, kula tambahi effek ruang,  supados langkung kung. Sumangga sugeng ngundhuh.